دانستنی ها

آشنایی با اجزای چشم انسان (ساختمان چشم)

اجزای چشم انسان

چشم یکی از مهمترین اعضای بدن است. وظیفه یک جفت چشم سالم، دید واضح است و نقش عمده ایی در زندگی روزمره ایفا می کند.انسان دارای دید دو چشمی است، به این معنی که هر دو چشم یک تصویر ترکیبی واحد ایجاد می کنند. اجزای چشم، تصویری ایجاد می کنند که بیشتر توسط مغز از طریق اتصال نورون ها، درک و تفسیر می شود. کل اجزای چشم، کاملا پیچیده کار می کنند.ما در این مقاله می خواهیم با اجزای چشم یا ساختمان چشم انسان، بیشتر آشنا شویم.

لنز جانسون طبی فصلی ( جفتی )

98,000 تومان

اجزای خارجی چشم انسان:

اجزای چشم انسان از اجزای خارجی و اجزای داخلی تشکیل شده است.

پلک ها خارجی ترین قسمت های محافظ چشم هستند. آن ها به عنوان کرکره و مانع اولیه در برابر محیط خارجی عمل می کنند. مرزهای پلک را موهای ریزی می پوشانند که به آن ها مژه گفته می شود.

همانطور که از پلک ها می گذریم، جزء بعدی یک جزء دایره ایی است، که به آن قرنیه گفته می شود. قرنیه اولین جزء نوری دستگاه چشم است که از نزدیک با نور ورودی کار می کند. عملکرد آن قبل از انتقال نور به عدسی و شبکیه، یک فیلتر اصلی است.

تاثیرات قهوه در سلامت چشم چیست؟

قسمت مرکزی جلوی کره چشم، عنبیه نامیده می شود. عنبیه یک ساختار رنگی دارد. رنگ چشم (سیاه، قهوه ای، آبی و غیره) با رنگدانه عنبیه تعریف می شود. به دهانه مرکزی عنبیه، مردمک چشم گفته می شود.

مردمک چشم، شکل دایره ایی دارد و به نور اجازه عبور از عدسی را می دهد و درست مانند دیافراگم دوربین، میزان نوری که وارد می شود را کنترل می کند. مردمک چشم در محیط های روشن، جمع می شود، در حالی که در محیط های تاریک، گشاد می شود.

روند جمع شدن و گشاد شدن مردمک چشم، فوری اتفاق نمی افتد. به همین دلیل است که برای چند لحظه وقتی از نور شدید خورشید به فضای داخلی تاریک وارد می شویم، نمی توانیم چیزی ببینیم و همچنین به همین دلیل وقتی که در نیمه شب ناگهان چراغ ها را روشن می کنیم، نمی توانیم چشم هایمان را کاملا باز نگه داریم.

اجزای داخلی چشم انسان:

درست در پشت مردمک چشم، ساختار شفافی قرار دارد که به عنوان عدسی نامیده می شود و مسئول تمرکز صحیح بر روی تصاویر است. عدسی دارای ماهیت انعطاف پذیر است و با توجه به نور خارجی، تنظیم می شود. این عدسی در یک بدنه نازک و شفاف محصور شده و توسط یک جفت عضله به کره چشم، متصل می شود سپس نور را شکسته و به تمرکز صحیح آن در پشت کره چشم (شبکیه) کمک می کند.

شبکیه، داخلی ترین لایه ساختار کره چشم است. غشای شبکیه را می توان دیواری تصور کرد که تصاویر بر روی آن پیش بینی می شوند. نوری که از قرنیه، مردمک چشم و عدسی عبور می کند، روی غشای شبکیه متمرکز می شود. شبکیه علاوه بر اجزای بافتی از دو نوع سلول تشکیل شده است: سلول های میله ایی و سلول های مخروطی. اولی مسئول دید در نورهای کم است در حالی که دومی، مسئول دید در نورهای زیاد است. سلول های مخروطی نقشی اساسی در درک تصاویر با کنتراست واضح دارند. کمبود هر دو نوع سلول، باعث ناهنجاری در عملکرد چشم می شود.

غشای شبکیه حاوی ناحیه ایی به نام ماکولا است که به رنگ زرد است. مرکز ماکولا، گوده مرکزی (fovea) نام دارد که حاوی بالاترین غلظت سلول های مخروطی است. قسمتی از تصویر که روی گوده مرکزی تجسم می شود، معمولا با دقت ترین حافظه تصویری ثبت شده است.

صلبیه، خارجی ترین پوشش محافظ کره چشم با رنگ سفید است. صلبیه اساسا در مقایسه با ساختارهای ظریف داخلی کره، سخت تر است.

مشیمیه لایه میانی دیواره کره چشم است که بین شبکیه و صلبیه قرار گرفته است، همچنین با جذب نور اضافی به شفافیت بینایی کمک می کند. عضلات متصل به عنبیه به عنوان جسم مژگانی نامیده می شوند که در تمرکز انعطاف پذیر تصویری از طریق عدسی نقش مهمی دارئد.

حفاظت چشم از کرونا | چگونه از چشمانمان در برابر کرونا محافظت کنیم؟

هنگامی که نور ورودی فیلتر شده، منعکس شده و شکسته می شود، برای ایجاد تصویری در پشت کره چشم، سیستم عصبی وارد عمل می شود. بخشی از عصب بینایی که به پشت کره چشم متصل است، به عنوان دیسک بینایی نامگذاری شده است. این ناحیه ایی است که سلول های میله ایی و سلول های مخروطی کمترین غلظت را دارند و بنابراین، هر تصویری که از این ناحیه تجسم می شود، اغلب از دست می رود. به همین دلیل به آن “نقطه کور” نیز گفته می شود. اعصاب بینایی که کره چشم را به مغز متصل می کنند، وظیفه انتقال تصاویر بصری به مغز را دارند و در آنجا به اطلاعات معنی دار تبدیل می شوند.

تعریف اجزای چشم انسان:

در زیر به تعریف برخی از اجزای چشم انسان می پردازیم:

  • پلک چشم:

پلک، چین نازکی از پوست است که چشم را می پوشاند و از آن محافظت می کند. پلک انسان دارای یک ردیف مژه در امتداد حاشیه پلک است که به منظور افزایش محافظت از چشم در برابر گرد و غبار و بقایای خارجی و همچنین تعریق، عمل می کند. شکل ظاهری پلک بالایی انسان اغلب در بین جمعیت کشورهای مختلف، متفاوت است.

  • قرنیه:

قرنیه لایه بیرونی شفاف و محافظ چشم است. قرنیه همراه با صلبیه (سفیدی چشم) به عنوان سدی در برابر آلودگی ها، میکروب ها و سایر مواردی که باعث آسیب می شوند، عمل می کند. یک واقعیت جالب این است که قرنیه، همچنین می تواند مقداری اما نه زیاد از نور ماورا بنفش خورشید را فیلتر کند. قرنیه همچنین در بینایی، نقش اساسی دارد. هنگامی که نور وارد چشم می شود، توسط لبه خمیده قرنیه شکسته یا خم می شود، این به چشم کمک می کند تا روی اجسام نزدیک و دور، تمرکز کند.

  • عنبیه:

عنبیه ساختاری حلقوی و نازک در چشم است که وظیفه کنترل قطر و اندازه مردمک چشم و در نتیجه میزان رسیدن نور به شبکیه را برعهده دارد. رنگ چشم با عنبیه تعریف می شود. از نظر نوری، مردمک چشم، دهانه چشم است در حالی که عنبیه، دیافراگم است. عنبیه از دو لایه تشکیل شده است: لایه فیبرواسکولار رنگی جلویی که به عنوان استروما شناخته می شود و در زیر استروما، سلول های مخاطی رنگی وجود دارد.

  • مردمک چشم:

مردمک چشم، دایره ایی سیاه در مرکز عنبیه است. از خارج چشم، نور از طریق عدسی شفاف و سپس از مردمک عبور می کند، وقتی نور به بافت های پشت چشم می رسد، جذب می شود و مردمک را سیاه نشان می دهد. عنبیه به طور غیر ارادی منقبض و گشاد می شود و اندازه مردمک را تغییر می دهد. این مردمک چشم است که میزان نوری را که از طریق عدسی به شبکیه چشم در پشت چشم می رود، کنترل می کند.

  • عدسی چشم:

عدسی در چشم قرار دارد. با تغییر شکل چشم، عدسی فاصله کانونی چشم را تغییر می دهد. به عبارت دیگر، پرتوهای نوری که از آن عبور می کنند را متمرکز می کند تا تصاویر واضحی از اشیایی که در فواصل مختلف قرار گرفته اند، ایجاد کند. همچنین عدسی برای شکستن یا خم کردن نور با قرنیه کار می کند. عرض عدسی در بزرگسالان حدود 10 میلی متر و از جلو به عقب 4 میلی متر است، اگرچه با تغییر کانون، شکل و اندازه آن متفاوت می شود.

  • شبکیه چشم:

شبکیه یک لایه نازک از بافت است که پشت چشم در داخل آن قرار دارد. شبکیه در نزدیکی عصب بینایی واقع شده است. هدف شبکیه چشم دریافت نوری است که عدسی متمرکز کرده است، همچنین تبدیل نور به سیگنال های عصبی و ارسال این سیگنال ها به مغز برای تشخیص بصری نیز از اهداف آن است.

  • صلبیه چشم:

صلبیه پرده‌ ایی ضخیم، محکم و به رنگ سفید است که قسمت بیرونی کره چشم را می پوشاند. ضخامت صلبیه به ‌تدریج از عقب به جلو کاسته می‌ شود. سطح درونی صلبیه قهوه‌ ایی رنگ است. صلبیه در جلوی چشم مسطح شده و قرنیه را به وجود می‌آورد. صلبیه تقریبا چهار پنجم مساحت کره چشم را می ‌پوشاند. این لایه قطری بین ۱ تا ۲ میلی ‌متر دارد.

  • مشیمیه چشم:

مشیمیه یکی از لایه ‌های ساختمان چشم است که دارای رنگدانه می باشد. در مشیمیه مویرگ های فراوانی وجود دارد که وظیفه تغذیه عنبیه و سلول های گیرنده نور شبکیه را بر عهده دارند.

بیماری های شایع چشمی به همراه راه های مراقبت

سخن آخر:

چشم یکی از مهمترین اعضای بدن است. اجزای چشم انسان از اجزای خارجی و اجزای داخلی تشکیل شده است.

پلک ها خارجی ترین قسمت های محافظ چشم هستند. قرنیه اولین جزء نوری دستگاه چشم است که از نزدیک با نور ورودی کار می کند.

قسمت مرکزی جلوی کره چشم، عنبیه نامیده می شود. در پشت مردمک چشم، ساختار شفافی قرار دارد که به عنوان عدسی نامیده می شود.

شبکیه، داخلی ترین لایه ساختار کره چشم است. غشای شبکیه حاوی ناحیه ایی به نام ماکولا است که به رنگ زرد است.

صلبیه، خارجی ترین پوشش محافظ کره چشم با رنگ سفید است. مشیمیه لایه میانی دیواره کره چشم است که بین شبکیه و صلبیه قرار گرفته است.

اعصاب بینایی که کره چشم را به مغز متصل می کنند، وظیفه انتقال تصاویر بصری به مغز را دارند و در آنجا به اطلاعات معنی دار تبدیل می شوند.

پیچیدگی آناتومی چشم بسیار زیاد است و علی رغم اینکه یک ساختار کاملا شناخته شده در نظر گرفته می شود، دانش جدیدتر درباره آن در طول تحقیقات به روز می شود.

منابع:

https://www.news-medical.net/health/Anatomy-of-the-Human-Eye.aspx

https://en.wikipedia.org/wiki/Eyelid

https://www.webmd.com/eye-health/cornea-conditions-symptoms-treatments

https://en.wikipedia.org/wiki/Iris_(anatomy)

https://study.com/academy/lesson/what-is-the-pupil-of-the-eye-definition-function.html

https://www.healthline.com/human-body-maps/lens#1

https://www.healthline.com/human-body-maps/retina#1

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *